Prose

Tìm về cội nguồn làng lụa – Lặng nghe thổn thức những sợi tơ

Một buổi chiều cuối đông ở làng lụa Vạn Phúc, được lắng nghe câu chuyện của những sợi tơ tằm, vừa cao sang, vừa giản dị, nghe mỏng manh, nhẹ tênh mà cũng đầy thổn thức…

Làng lụa Hà Đông đã sống hơn 1000 năm tuổi, đã sinh ra biết bao nghệ nhân đầy tâm huyết, làm nên những tấm lụa cao sang cho vua chúa thời xưa, tinh tế cho những người thành thị, và mộng mơ cho cô gái năm nào buông tà áo dài làm say đắm hồn thơ Nguyên Sa. Để từng lời thơ câu hát sau này còn vang lên mãi.

Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát

Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông

Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng

Thơ của anh vẫn còn nguyên lụa trắng… *

Lụa Hà Đông cao sang là thế nhưng nghe câu chuyện của những sợi tơ lại giản dị vô cùng. Những sợi tơ được chọn lựa và mang đến từ những nguồn tốt nhất trên khắp dải đất hình chữ S. Những sợi tơ được giăng mình qua máy guồng để guồng ra ống thành những sợi mảnh chưa từng thấy. Rồi những sợi tơ mỏng manh lại hòa quyện vào nhau qua máy se. Cứ 1 trục tơ dọc có 11800 sợi tơ. Mỗi lần mắc được 150 sợi, sẽ phải mắc gần 80 lần mới xong. Một tấm lụa sẽ có rất nhiều những trục tơ như thế.

Thử hỏi nếu người nghệ nhân không kiên trì và khéo léo thì làm sao làm ra được một tấm lụa đầy tâm huyết? Vậy nên giá trị của lụa Hà Đông nghìn năm vẫn không hề thay đổi.

Sau khi được nghe câu chuyện của những sợi tơ biến mình thành dải lụa, chúng ta chẳng ai còn nghi ngờ về giá trị của lụa Hà Đông nữa. Những tiếng khung cửi cứ đều đều, đều đều thành một bản nhạc mà chỉ những người yêu nghề, yêu lụa mới cảm nhận được. Thứ âm thanh bề ngoài ồn ào nhưng bên trong lặng lẽ, những tiếng nói to nhưng lại rất khiêm nhường. Hàng vạn sợi tơ cùng gộp lại, tạo nên bản giao hưởng du dương mà da diết, âm sắc mềm và mát như manh áo lụa Hà Đông.

Chúng tôi đang lắng nghe và cảm nhận âm thanh ngọt ngào của những sợi tơ tằm, chợt có tiếng sét bên tai cắt đứt những sợi tơ còn vương trên khung cửi. Đó là khi người ta quay lưng với lụa Hà Đông chính gốc và niềm nở đón chào một người em mới du nhập từ đâu đó, ít đẳng cấp hơn, ít tinh tế hơn, ít chất lượng hơn mà cũng ít giá trị hơn… Nhưng lại ngang nhiên đứng ngang hàng với lụa Hà Đông của người Việt!… Câu chuyện sau đó, chúng tôi chỉ lắng nghe được tiếng thổn thức của những sợi tơ.

Có một thực tại đáng buồn của những làng nghề truyền thống, chúng ta nhìn thấy giá trị, tiềm năng của những sản phẩm được làm ra. Không chỉ là tấm lụa mà còn là công sức, tâm huyết của biết bao nhiêu con người, bao nhiêu thế hệ. Nhưng ngày nay, chúng ta cứ lặng thinh đứng nhìn chúng dần mai một, rồi biến mất và quên lãng như chưa từng tồn tại…

Chẳng lẽ để sợi tơ 1000 năm tuổi đứt giữa đường? Chẳng lẽ để nhân thế đưa lụa Hà Đông đi vào quên lãng? Chẳng lẽ để dang dở một nền văn hóa của ông cha? Không! Chắc chắn không! Thế nên những con người làng lụa, họ một lòng và tâm huyết quyết nối lại những sợi tơ, tiếp nối những giá trị của ngôi làng nghìn năm tuổi.

Cám ơn những con người tâm huyết mà nhờ họ, ngày nay khi đặt chân đến mảnh đất Hà Đông, người ta thấy ngay một phiến đá sừng sững có tựa Làng Lụa Vạn Phúc ngay bên cạnh cổng làng đậm chất cổ xưa. Bước vào trong người ta bị choáng ngợp bởi muôn vàn sắc màu của lụa Hà Đông. Không gian tĩnh lặng của làng lụa xưa được tái hiện qua chiếc khung cửi cổ, qua những chiếc máy guồng, máy dệt… Xen lẫn với những gì xưa cũ là không khí tươi mới của khu vườn nhỏ, có đám dương xỉ xen lẫn lối đi vào vườn dâu. Du khách đến đây sẽ được tìm về cội nguồn làng lụa. Để một lần nữa tà áo lụa năm xưa lại làm say đắm những con người hiện đại…

“Em ở đâu hỡi mùa thu tóc ngắn

Giữ hộ anh màu áo lụa Hà Đông

Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng

Giữ hộ anh bài thơ tình lụa trắng…” *

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x