cấu trúc ba hồi tuyến tính
Storytelling

Cấu trúc ba hồi tuyến tính là gì mà biên kịch nào cũng cần phải biết?

Chào các bạn, hôm nay mình đã quay trở lại với chuyên mục The Art of Storytelling – Nghệ thuật kể chuyện. Chuyên mục này mình sẽ đi từ những kiến thức cơ bản nhất để ai đọc cũng có thể hiểu. Và hôm nay chúng mình cùng tìm hiểu về Cấu trúc ba hồi tuyến tính – công thức kể chuyện khiến khán giả không thể rời khỏi màn hình.

Cấu trúc ba hồi được hiểu đơn giản là ba phân đoạn: mở đầu, phát triển và kết thúc. Ba phân đoạn này được quy ước về thời gian và cấu trúc cũng như những chi tiết phải có để xây nên một câu chuyện hoàn chỉnh. Những người muốn trở thành biên kịch thì phải nắm rõ cấu trúc ba hồi này để câu chuyện của mình không đi chệch hướng và có cấu trúc vững chắc nhất, hài hòa nhất và cuốn hút nhất.

Timeline cấu trúc 3 hồi trong điện ảnh

Ba hồi thì ai cũng hiểu là ba phân đoạn kể trên rồi, nhưng mỗi phân đoạn đó được bắt đầu và kết thúc ở thời điểm nào của một bộ phim thì cùng mình tìm hiểu về timeline của cấu trúc ba hồi trong phim điện ảnh và phim truyền hình nhé.

Về thời lượng của các bộ phim, chúng ta thường thấy như: Phim truyền hình 60 phút (Phim truyền hình Việt Nam thường chia đôi thời lượng để kéo dài số tập); Phim điện ảnh từ 90 đến 120 phút.

Đối với phim truyền hình, đoạn kết thúc của mỗi hồi thường được ngắt để chèn quảng cáo. Còn với phim điện ảnh tuy được chiếu không ngắt quãng nhưng chúng ta vẫn nhận ra được sự phân chia các hồi này dựa theo mạch phim.

Cấu trúc 3 hồi thường được phân chia tỉ lệ thời là 1/4 – 1/2 – 1/4. Tức là nếu một bộ phim dài 120 phút thì tỉ lệ thời lượng 3 hồi lần lượt là 30 phút – 60 phút – 30 phút. Tất nhiên trên thực tế có nhiều bộ phim với thời lượng khác thì tỉ lệ này cũng khác đi đôi chút ví dụ phim 90 phút thì tỉ lệ sẽ là 20-60-10.

Đây gần như là tỉ lệ vàng mà rất nhiều bộ phim thành công áp dụng. Lần tới khi xem một bộ phim điện ảnh bất kỳ, bạn thử để ý thời gian xem có đúng là cấu trúc 3 hồi được phân chia theo tỉ lệ thời gian như trên không nhé.

Phân tích cấu trúc 3 hồi

Cấu trúc ba hồi chỉ đơn giản là một công thức nhưng không phải ai cũng có thể áp dụng thành công. Lí do là chúng mình phải chăm chỉ luyện tập, xem thật nhiều những bộ phim thành công, phân tích mổ xẻ chúng trước khi thực hành trên bộ phim của chính mình. Nhưng trước tiên, cùng mình phân tích cấu trúc ba hồi đã nhé.

Hồi 1 – Thiết lập câu chuyện

Tuy độ dài chỉ 10 trang kịch bản nhưng đây lại là phần quan trọng nhất. Những đạo diễn và nhà sản xuất chỉ cần “ngửi” qua 10 trang đầu này là biết bộ phim sẽ đi về đâu. Trong hồi một, bạn phải giới thiệu được nhân vật chính, môi trường và hoàn cảnh sống của họ, một móc dẫn (hook) khiến nhân vật chính bị cuốn vào câu chuyện.

Toàn bộ phần thiết lập này sẽ giúp khán giả nhìn ra điểm khởi đầu và vùng an toàn của nhân vật chính, để sau đó, qua một (vài) điềm báo, điểm khởi đầu, nhân vật mới xuất hiện khiến nhân vật chính bị cuốn vào một hành trình mới, nơi sẽ cho chúng ta thấy nhân vật chính đã mạnh dạn (hoặc bị ép buộc) bước ra khỏi vùng an toàn, trưởng thành và thay đổi ra sao.

Nếu bạn để ý, các bộ phim arthouse thường có cảnh mở đầu lặp đi lặp lại. Đến cuối phim, cảnh này sẽ lại xuất hiện thêm một lần nữa nhưng ở góc độ, màu sắc khác để cho khán giả thấy bộ phim đã đến hồi kết và mọi thứ thay đổi so với ban đầu như thế nào.

Hồi 2 – Phát triển (Xung đột và Đối đầu)

Ở hồi 2 sẽ có một số thuật ngữ chỉ các dấu mốc của một bộ phim như: điểm tập trung 1, 2, điểm không thể quay đầu, điểm nghỉ, khoảnh khắc của sự thật… Nếu đi chi tiết vào các điểm này thì bài viết sẽ rất dài nên mình sẽ viết riêng một bài sau vậy.

Còn trong bài viết tìm hiểu về cấu trúc ba hồi tuyến tính, bạn chỉ cần hiểu ở hồi hai sẽ tập trung tất cả các xung đột, cao trào. Tức là có bao nhiêu khó khăn, thử thách, những cú đấm dành cho nhân vật chính thì hãy tung ra. Nhưng đặc biệt lưu ý, cú tát sau nhất định phải mạnh hơn cú tát trước đó thì câu chuyện mới đẩy lên cao trào được. Cứ như vậy cho đến khi nhân vật chính không còn đứng dậy được nữa thì tức là chúng ta đã đến điểm gọi là “all is lost”. Đây sẽ là lúc hồi ba bắt đầu.

Một điều mình học được trong lớp học của nhà văn Dan Brown đó là những trở ngại dành cho nhân vật chính càng lớn thì chiến thắng của họ càng vinh quang.

Hồi 3 – Giải quyết & kết thúc

Sau khi đã cho khán giả trải qua những cung bậc cảm xúc và những nút thắt nghẹt thở thì đây là lúc để cho khán giả thở phào bằng một cuộc chiến cuối cùng. Nhân vật chính phải đối mặt với thử thách lớn nhất (bao gồm cả đối mặt với bản thân) để bước vào cuộc chiến lớn nhất. Nhân vật chính có thể thắng, có thể thua – nhưng vẫn được coi là chiến thắng vì ít nhất họ đã học được một điều gì đó và chiến thắng được bản thân mình.

Ở hồi ba, còn câu hỏi nào chưa được giải đáp thì bạn phải đưa ra lời giải. Còn lời hứa nào với khán giả thì bạn phải thực hiện. Như vậy mới thỏa mãn được fullfillment của khán giả. Cũng đừng quên hình ảnh song song với cảnh mở đầu của bộ phim nhé, vì đây sẽ là dấu chấm trọn vẹn cho câu chuyện của bạn.

Trên đây là những chia sẻ từ lượng kiến thức khiêm tốn của mình trong lĩnh vực kể chuyện nói chung và điện ảnh nói riêng. Hy vọng những thông tin này hữu ích cho các bạn và đừng quên nhấn nút đăng ký để nhận được thông báo cho bài viết mới nhất của mình nhé.

Linh Linh

Ngày 16/12/2021

5 1 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x
()
x